Trao đổi:

 

Hội đồng Nhân dân TP. HCM và HTV vừa tổ chức một hội thảo về đời sống văn nghệ sĩ. Ngẫm mà buồn trên trang Văn hoá - Nghệ thuật Báo Tây Ninh không ít lần Tư Cà than dùm anh chị em nghệ sĩ Đoàn cải lương về hoàn cảnh lương hướng chẳng là bao một đêm diễn cát-xê chỉ khoảng 30-40 ngàn khu nhà tập thể tận dụng từ nhà thi đấu bóng bàn ở khu triển lãm cũ rạp hát xuống cấp trầm trọng... Than miết đến nỗi có lần Trưởng đoàn Kim Thoại phát bực về cái bệnh than giùm của Tư Cà. Ngó người ta Tư Cà thèm Tây Ninh cũng có một hội thảo tương tự như vầy. Sẵn blog Tư Cà xin giới thiệu ghi nhận của Vinh Giang (Vietnamnet) từ hội thảo:

Để văn nghệ sĩ sống chết với nghề

Còn thiếu nhiều điều kiện từ kinh tế vật chất cơ sở hạ tầng... nhiều nghệ sỹ than khó sống với nghề dần bị mai một bị nghiệp dư hoá... và thực trạng nhiễm độc văn hoá nghệ thuật nếu không được định hướng đúng là những vấn đề trao đổi trong chương trình "Nói và làm" do HĐND TP.HCM và HTV tổ chức ngày 2.11.

@ Nghệ sĩ khó sống chết với nghề!

Theo Đại biểu HĐND PGĐ Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch Nguyễn Thế Thanh Nhà nước cần sửa chính sách hợp lý hơn với nghệ sỹ lớn. GS - NSND Tạ Bôn một đêm biểu diễn âm nhạc chỉ được 120.000đ thì làm sao biểu diễn tốt nếu không có niềm đam mê khát vọng biểu diễn.

Cũng bức xúc về thu nhập nghệ sĩ đàn tam thập lục Tuyết Mai (Đoàn Ca múa nhạc Bông Sen) cho hay biểu diễn trong đoàn nghệ thuật chuyên nghiệp yêu cầu thì cao mà kinh phí thu nhập thì kém.

Một nghệ sĩ như Tuyết Mai Nhà nước đầu tư 13 năm để trở thành một nghệ sỹ đánh đàn dân tộc khó từ việc tuyển chọn đến quá trình học suốt 13 năm. Nhưng đến khi ra trường thì sống nhờ nhà hàng là chính (biểu diễn nhạc dân tộc ở các nhà hàng khách sạn). Đi biểu diễn sáng đi tối về ở vùng sâu vùng xa tại Bình Phước  một ngày chỉ được 130.000 đồng. Với mức thu nhập này nghệ sĩ khó sống chết hết mình được với nghề!

Tuy còn nhiều khó khăn: vấn đề kinh phí lực lượng sáng tác chưa đủ tầm dàn dựng chưa tốt chưa đồng bộ sân khấu thiếu... nhưng nếu đã mang tên là đơn vị nghệ thuật biểu diễn thì tất yếu phải biểu diễn vượt qua tất cả những khó khăn khác - bà Nguyễn Thế Thanh nhấn mạnh.

Theo bà Nguyễn Thế Thanh vấn đề xã hội hoá đã được nói đến nhiều. Các nhà tài trợ sẵn sàng tài trợ chương trình có khán giả nhưng mình có được làm chương trình như mình mong muốn hay không?

@ Thiếu môi trường biểu diễn sáng tạo

Một điều lạ nhiều đại biểu HĐND cùng các khách mời nghệ sĩ có mặt cùng nhìn nhận TP.HCM là mảnh đất nghệ thuật màu mỡ nhất trong nước nhưng vẫn thiếu đất diễn đất sáng tạo cho nghệ sĩ.

Theo nhạc sĩ Nguyễn Ngọc Thiện: Thực tế cho thấy Nhạc viện TP.HCM đào tạo ra ca sỹ nhạc sĩ nổi tiếng không nhiều. Có kiến thức trường lớp đàng hoàng cũng tốt nhưng cần có môi trường biểu diễn sáng tạo thì mới phát huy sức sống nghệ thuật.

Hiện chỉ có Nhà Văn hoá Thanh niên là nơi chú ý đầu tư cho những chương trình ca khúc mới giới thiệu những ca sĩ mới. Nhưng một tháng một lần thì ít quá. Các nhà tài trợ đầu tư cho chương trình giải trí rồi thì nên chăng Nhà nước nên tập trung đầu tư cho việc giới thiệu những ca khúc mới nghệ sĩ mới - ông Thiện kiến nghị.

Nghệ sỹ Tuyết Mai chia sẻ: Rất nhiều nghệ sĩ đàn dân tộc muốn có sân khấu riêng để biểu diễn chứ học hành bài bản rồi chỉ rủ nhau đi đánh nhạc ở nhà hàng vì mưu sinh thì sẽ mai một rất nhiều và không còn tha thiết với nghề nữa.

Cũng khát khao có đất diễn nghệ sỹ Lê Tứ cho rằng Trường Cao đẳng Sân khấu Điện ảnh TP.HCM đào tạo rất nhiều nghệ sỹ cải lương nhưng khi ra trường chỉ có một rạp Trần Hữu Trang để biểu diễn không có chỗ "so tài" thì nhân tài sẽ cạn kiệt.

Nếu có nhiều rạp biểu diễn hơn thì một vở diễn cải lương sẽ có nhiều suất diễn hơn nghệ sỹ có nhiều đất sống  hơn. Nên chăng bà Phạm Phương Thảo có thể hứa làm thêm một nhà hát cải lương chỉ 20 tỷ thôi trong khi làm một đoạn đường có thể hết hàng trăm tỷ. Có lần Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết nói với chúng tôi để nghệ thuật cải lương mai một là có lỗi lớn với dân miền Nam - Nghệ sỹ Lê Tứ chia sẻ.

Bà Thảo ghi nhận ý kiến này.

@ Thiếu tính chuyên nghiệp

Nghệ sỹ nhân dân Kim Quy Chủ  tịch Hội nghệ thuật Múa cho rằng: Tất cả các vũ đoàn biểu diễn đang rơi tự do bài hát  nào cũng chỉ mấy động tác mấy tổ hợp minh hoạ. Nhiều chương trình không cho vũ đoàn biểu diễn vì sự hời hợt này.

Tính nghiệp dư thể hiện cả trong những chương trình lớn như Giọng ca vàng Asean. Đoàn nghệ thuật các nước qua hát bài hát dân tộc các nước nhưng tất cả chỉ được minh hoạ bằng múa VN. Tại sao không cấp thêm kinh phí để họ có đoàn múa sang để thể hiện tính chuyên nghiệp để mình có thêm cơ hội học tập trong khi Nhà nước mình có thể lo nguồn kinh phí ấy?

Kinh phí của hội múa rất hạn hẹp. Một chương trình múa cuối năm chỉ 120 triệu đồng. Với số tiền này khó có thể xây dựng một chương trình hoành tráng thể hiện sự chuyên nghiệp - NSND Kim Quy cho biết.

Trong khi đó nhạc sỹ Lê Quang "than" thực tế người viết ra không có người biểu diễn chuyên nghiệp là điều rất nguy hiểm. TP.HCM hiện không có một nơi đào tạo những người chơi nhạc nhẹ những người làm công tác âm nhạc đại chúng một cách chuyên nghiệp. Những người biết chơi nhạc chỉ nghĩ đến chuyện biểu diễn trên sân khấu chứ không nghĩ có thể đứng trong dàn nhạc giao hưởng.

@ Báo động "nhiễm độc" văn hoá nghệ thuật

Ca sỹ Tạ Minh Tâm cho rằng: "Nhiễm độc văn hoá nghệ thuật nguy hiểm hơn nhiễm độc thực phẩm. Cần có sự đầu tư cho ca sỹ nhạc sỹ ngay từ đào tạo môi trường học tập môi trường  biểu diễn. Nhạc viện TP hiện dạy ba ca một ngày trong điều kiện phòng học chật chội rất khó nâng cao chất lượng giảng dạy học tập".

Đạo diễn Trần Minh Ngọc lo ngại về thực trạng sân khấu hiện đi vào giải trí đơn giản không thể hiện những suy nghĩ sâu sắc chúng ta đang mất đi sân khấu chính thống có tầm xây dựng được hình tượng nhân vật trung tâm. Tác phẩm thì nhiều nhưng vẫn thiếu những tác phẩm nói lên hình tượng nhân vật trung tâm của thời đại.

Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Ca Lê Thuần nêu thực tế về thị hiếu của giới trẻ TP. HCM rất đáng lo ngại. Có giới trẻ vô cảm có giới trẻ loạn cảm... Theo ông nên có những định hướng thị hiếu khán giả. Nếu không định hướng rất nguy hại. Chúng ta rất sợ suy dinh dưỡng nhưng sợ nhất là suy dinh dưỡng về tâm hồn.

Đồng tình với những ý kiến này Chủ tịch HĐND TP.HCM Phạm Phương Thảo góp ý cần phải xây dựng điện ảnh học đường âm nhạc học đường. Những vấn đề này hiện nay chưa phát huy tốt chưa chu đáo về giáo dục định hướng nghệ thuật. Đây là điều cần thiết để xây dựng và tiếp thu những giá trị văn hoá nghệ thuật.

Vinh Giang (Vietnamnet)